image
نمایش‌گاهی از آثار یاسمین سینایی و علی زارع

«فرشته‌هایی از جنس آدم»

16 Jan 2011

http://www.zamahang.com/podcast/20070714_Ardavan_Yasmin_Sinai.mp3

تاریخ انتشار: ۱ مرداد ۱۳۸۶

http://zamaaneh.com/ardavan/2007/07/post_29.html

اردوان روزبه

ardavan.roozbeh@gmail.com

چند سالی است فرشته‌گان درونم را در قفس محبوس کرده‌ام. آن‌ها را به سوگ نشانده‌ام و بال پروازشان را با میخ‌هایی بزرگ بر دیواری سخت کوبیده‌ام. زمزمه‌کنان آواز سکوتشان را در گوشم خواندند و من با آن‌ها هم آواز شدم. فرشته‌گان در سوگند، وقت آن است که درب قفس را بگشایم. وقت آن است که با سفیدی رنگ، مرهمی بگذارم بر بال‌های زخمی‌شان و با آواز، پروازشان را بدرقه کنم. (قسمتی از نوشته معرفی نمایش‌گاه)

نگارخانه «سیلک» تازه به راه افتاده است، به همت دو زن. انتهای خیابان شصت و هشتم در یوسف‌آباد. روی زنگ را اگر نخوانی نمی‌فهمی که پشت این نرده‌های بنفش رنگ یک نگارخانه است. تابلو ندارد اما این‌گونه که پیداست بازدید‌کنندگان به راحتی آن‌جا را یافته‌اند، چون از نمایش‌گاه فرشتگان کاری مشترک از یاسمین سینایی و علی زارع استقبال خوبی شده است.

معمولن ما زیاد نمایش‌گاه مشترک از کارهای نقاشی و کلاژ و یا گرافیک و حجم و مواردی از این دست دیده ایم اما دست‌کم من برای اولین بار بود که نمایش‌گاه ترکیبی از عکس و مجسمه‌های کاغذی می‌دیدم.

یاسمین سینایی دختر خسرو سینایی مجسمه‌سازی که در رشته گرافیک تحصیل کرده است و به‌قول خودش بنا ندارد دیگر سراغش برود و علی زارع مستندساز و عکاس که توانسته است برنده جایزه بهترین عکاس جشنواره فیلم فجر باشد و این روزها به دنبال یک وسوسه برای تهیه مستندی در مورد زندگی زنان به سومالی می‌رود، این نمایش‌گاه را به راه انداخته‌اند.

در ابتدای بازدید، نمایش‌گاه این دو، ترکیبی غیر هم جنس دارد. اما بعد از اندکی نگاه کردن نقطه وصل مجسمه‌ها و عکس‌ها پیدا می‌شود، فرشتگانی بر روی زمین. آن‌ها با استفاده از تصویر و مجسمه به داستان فرشتگانی پرداخته‌اند که زمینی شدند و یا زمینی‌هایی که فرشته‌اند.

برای یاسمین سینایی داستان این نمایش‌گاه از چندی پیش شروع شده. از زمانی که در یک کلیسا مجموعه‌ای از فرشتگانی غمگین و سیاه پوش را به نمایش گذاشته بوده است و طی اتفاقاتی تصمیم می‌گیرد آ‌ن‌ها را لباس سپید بر تن کند و این می‌شود که فرشتگان‌اش با لباس‌های سپید سر از این نمایش‌گاه در می‌آورند و از طرفی علی زارع هم به دنبال عکاسی پشت صحنه یک فیلم در کویر، سراغ آدم‌هایی می‌رود که انگار فرشته‌اند و این می‌شود که طرح مشترکی را بدون اطلاع از کار یاسمین بنا می‌گذارد.

این هم گفت‌وگوی مشترک سینایی و زارع در بعد از ظهر گرم و تب‌دار تهران و نگارخانه سیلک، درباره فرشته‌ها.

شما؟

من علی زارع هستم. در حال حاضر به عنوان عکاس فعالیت می‌کنم. ده سال می‌شود کار مفید حرفه‌ای می‌کنم. چند سالی هم می‌شود که مشغول به ساخت فیلم مستند هستم. برایم در مقوله سینما و تاتر دو سال اخیر بسیار اتفاقات خوبی افتاده است. سال هشتاد و دو جایزه بهترین عکاس تاتر فجر را گرفتم و در سال هشتاد و پنج هم سیمرغ بلورین بهترین عکس را. جایزه‌ای که بعد از ده سال به این جشنواره برگشته بود. در مطبوعات عکس مستند می‌گیرم که این باعث شده به سمت فیلم مستند هم بروم.

و شما؟

من یاسمین سینایی هستم. مجسمه‌ساز. حدود ده – یازده سالی می‌شود که مجسمه‌سازی می‌کنم. رشته تحصیلی‌ام گرافیک بوده. در این ده سال صرفن بر روی تکنیک خمیر کاغذ در مجسمه‌سازی کار می‌کنم. تاکنون در داخل و خارج ایران نه نمایش‌گاه انفرادی داشته‌ام .

اشتراک یاسمین و علی در چه چیزی بود که این نمایش‌گاه را برگزار کردند؟

یاسمین- خوب بیش‌تر از این که در مورد (علی زارع) شناخت داشته باشم با کارهای ایشان آشنا بودم. فرشته‌های ایشان برای من خیلی جالب بودند چون همان موقعی با کارشان آشنا شدم که خودم سخت مشغول ساختن فرشته‌ها بودم و خیلی فضای ذهنی‌شان نزدیک بود به فضای ذهنی من. بعد در گالری «فاطیما» با هم بیش‌تر آشنا شدیم و کار هم را بیش‌تر شناختیم. از آن موقع هر بار که هم‌دیگر را می‌دیدیم می‌گفتیم: ..آخ. بنا بود ما با هم نمایش‌گاه بگذاریم و نشد!

اما به هر حال قسمت این بود که این بار بشود…

آیا فرشته‌های شما از فرشته‌های یاسمین الهام گرفته‌اند یا فرشته‌های شما و او دو اتفاق موازی بودند؟

علی- البته من اگر ایده از خانم سینایی می‌گرفتم حتمن باعث خوش‌حالی بود. اما در واقع دو اتفاق موازی بود و کاملن مجزا. چرا که در همان دیدارهای اول فهمیدیم که فرشته‌های ما به هم شباهت دارند. ما اولین کار مشترک را در نمایش‌گاهی در امارات که در مورد هفت هنر ایران بود، برگزار کردیم و بعد در گالری سیلک، که شکل دیگری از کار بود و جالب است بدانید ما در گالری سیلک و این فضای کوچک، جوابی که از مردم گرفتیم به مراتب بیش‌تر از کار نمایش‌گاه امارات بود.

داستان فرشته‌های شما چیست؟

یاسمین- بار اول فرشته‌های سیاهی را در کلیسای آلمانی‌ها به نمایش گذاشتم. شاید به خاطر دینی که به آن کلیسا احساس می‌کردم و کارهای اول را مدیون آن کلیسا بودم. با یک سفارش ساده. آن زمان در ارتباط با آن فرشته‌های سیاه‌پوش فیلم کوتاهی توسط پدر من، آقای خسرو سینایی ساخته شد و اصل ایده ساخت فیلم هم از این‌جا بود که خانمی که خواننده بودند با دیدن فرشته‌های سیاه پوش به من گفتند که: آن‌ها حرف‌های زیادی برای گفتن در دلشان دارند و می‌خواهم برای تو از طرفشان آواز بخوانم. این شد ایده فیلم و ما نام فیلم را هم گذاشتیم «آوازهای سکوت.»

به دنبال آن اتفاق، اتفاقی دیگر مسیر کار را عوض کرد. در واقع خانمی که فرشته‌ی سیاهی را از من داشت و اتفاق بدی در خانواده‌شان رخ داده بود، از من خواست تا فرشته را رنگ کنم. به این دلیل فکر کردم شاید فرشته‌های سیاهی را که گوشه آتلیه تک و تنها نشسته بودند باید یک تولد دیگر بدهم. با تمام کسانی که از من فرشته داشتند تماس گرفتم و گفتم که دارم فرشته‌ها را رنگ می کنم. نمایش‌گاه مشترک ما هم بهانه‌ای شد تا بیش‌تر روی رنگ کردن فرشته‌ها فکر کنم و سعی کنم به فرشته‌های سیاه یک تولد تازه بدهم با یک هویت جدید.

رنگ صورت فرشته‌های شما با هم فرق می‌کند؛ چرا؟

علی- ببینید من این‌ها را خواب دیدم. شاید قضیه کمی به نظر شخصی بیاید. من دیدم که این چادرها و زن‌ها بال دارند و در کویر حرکت می‌کنند. سریع همین فکر را اجرا کردم با یک داستان. آن‌ها مسیری را می‌روند و یا به روایتی طی طریق می‌کنند. ما در این عکس‌ها به دنبال یک جریان هستیم. دایم فکر می کنیم اگر آن‌ها رویشان را برگردانند چه خواهیم دید و آن‌ها چه صورتی دارند، اما وقتی برمی‌گردند می‌فهمند که ما نمی‌توانیم صورت آن‌ها را ببینیم به این معنا که ما چشم بصیرت نداریم.

کارهای شما بر روی بوم چاپ شده و به نوعی هم تعلق خاطرش شاید به عکس کم‌تر است. با توجه به این‌که ما دست‌کاری‌های گرافیکی یا فتوشاپی هم در کارها می‌بینیم. آثارتان را تا چه حد عکس و تا چه حد دیزاین می‌بینید؟

علی- والا من فکر می‌کنم هفتاد درصد کارها دیزاین باشد. البته باید اشاره کنم فقط در بخش ماسک‌ها بر روی صورت از فوتو شاپ استفاده شده که در اصل نگاتیو همان عکس‌ها است و بال‌ها که آن‌ها هم جدا گانه عکاسی شده بود.

مردم نظرشان راجع به فرشته‌های شما چه بود؟

یاسمین- استقبال خوبی شد شاید به این دلیل که نمایش‌گاه متفاوتی بود؛ حالا مثلن مجسمه و نقاشی به هم نزدیک‌تر است اما مجسمه و عکس کم‌تر اتفاق می‌افتد. به همین علت فضا برای مردم جالب بود و جالب‌تر این که بیش‌تر مردم می‌گویند فرشته‌هایت شبیه خودت هستند.

فرشته‌های شما در کویرند، این از نشانه‌های هبوط است یا به اتکای سفیدی‌ها و سیاهی‌هایش جنگ بین خیر و شر؟

علی- نه راستش. من چون کار مستند می‌کنم همیشه ترجیح می‌دهم که اتفاقات به من مسیر بدهند. من اعتقاد دارم ما نباید سرنوشت را هدایت کنیم بلکه آن است که ما را هدایت می کند. این‌جا هم همه‌اش اتفاق بود. یک باره می‌دیدم چهار تا زن می‌رفتند آن‌طرف و من عکس می‌گرفتم.

اما کار داکمنتری (مستند نگاری) کمی با تصاویری که بر دیوار زده‌اید تضاد دارد

علی-ببینید همین‌ها هم مستند بوده‌اند من به هیچ‌کدام از این‌ها نگفته‌ام که بروید و در جایی و یا حالتی قرار بگیرید. خیلی از کارها را با لنز تله و از دور گرفته‌ام. من به این پایبندم که عکس مستند را من نباید بسازم. یعنی اگر بچه‌ای از جایی رد شد و خوب پرید بگویم دوباره بپر تا من عکس بگیرم.

فرشته‌های شما در آنات خلق می‌شوند یا نتیجه بلوغ یک فکر هستند که به این شکل به ظهور می رسند؟

یاسمین-این‌ها تولد یک فکرند. در وهله اول این‌ها زن‌هایی بودند که بال پرواز داشتند اما پرواز نمی‌کردند. آواز نمی‌خواندند. اسیر هستند، اسیر خیلی از کلیشه‌هایی که خود ما زن‌ها آن‌ها را بوجود آورده‌ایم. این انتقاد من به زن‌ها بود و قضیه فرشته اشاره به یک معصومیت بود و این که اگر در هر چهار چوبی قرار می‌گیریم، اگر مادر هستیم، همسر هستیم و یا هرچه، دلیل نمی‌شود بال پروازمان را از دست بدهیم.

من این‌جا یک فرشته‌ای دیدم که تو خالی بود و یکی هم بر روی زمین سقوط کرده بود. چطور فرشته‌ها این طور می‌شوند؟

یاسمین-یکی از من پرسید چرا فرشته‌هایت روی جعبه‌های چوبی کهنه است. به او گفتم که من شرایط نمایش‌گاهم برایم خیلی مهم است. اگر آن‌ها را می‌گذاشتم بر روی پایه‌های شیک و تمیز می‌شدند فرشته‌های قشنگی که مفهوم تضاد بین این دنیا و تولد دوباره‌شان را نمی‌رساند. به هر حال ما در این دنیا زندگی می‌کنیم با همه زمختی‌هایی که مارا صیقلی می‌کنند.

برای چه کاری به سومالی می‌روید؟

علی-این در راستای همان مستندسازی‌ها است. می‌روم تا چند برنامه راجع به بحران‌های سومالی، مردم، زنان و کودکان تهیه کنم.

 
کلیدواژه ها: , , , , , ,

نظر شما چیست؟

image
image
image
image
image
image
image
image
image